ویکی پدیا دانشنامه آزاد و رایگانی است که به زبان های گوناگون درباره زمینه های گوناگون نوشته هایی در دسترس همگان گذاشته است. هر کسی می تواند نوشته های ویکی پدیا را بخواند، نوشته بی افزاید یا نوشته ای را ویرایش کند. بنابراین ویکی پدیا انبوهی از صفحه های وب است که کاربر انسانی می تواند آنها را بخواند و درک کند.

ویکی داده ها (Wiki Data) بر پایه صفحه آن در ویکی پدیا، یک پایگاه داده مشارکتی است که هدف از آن در دسترس قرار دادن از  انواع بخصوصی از داده‌ ها مانند نام افراد، تاریخ تولد، کشورها و … است. ویکی‌داده یک پایگاه داده سندگرا است که بر پیرامون آیتم ها (Items) متمرکز شده‌است.

آیتم ها در ویکی داده ها (ویکی دیتا)

در ویکی داده ها آیتم می تواند به هر چیزی مانند یک شی، یک نفر، جانور، نام کشور یا شهر و … اشاره داشته باشد. اگر نوشته های پیشین را به یاد داشته باشید، هر سه تایی RDF به ریخت Subject, Property, Object است. از دید RDF، یک آیتم ویکی داده ها برابر با Subject است، چیزی که می خواهیم توصیفی از آن مانند نام یا تعداد جمعیت یا نام پایتخت را بدست آوریم.

هر آیتم دارای یک شناسه یکتا که با حرف Q آغاز می شود مانند Q42 که به آیتم که نفری به نام Douglas Adams در شکل زیر اشاره دارد. همچنین هر آیتم دارای یک برچسب (Item Label)، توصیف (Description) و یک دسته از مستعارها (Aliases) است. از دیگر آیتم ها با شناسه های یکتا آنها می توان به نمونه های زیر اشاره کرد که هر یک موضوع یا Subject هستند:

  • Q8470 اشاره به المپیک تابستانی ۱۹۸۸ (رویداد)
  • Q316 عشق (Love) – (مفهوم)
  • Q303 الویس پرسلی (انسان)
  • Q36611 گوریل (جانور)

ویژگی ها در ویکی داده

هر ویژگی (Property) به ریخت یک دوتایی Key:Value است که شاید دارای یک یا چندین مقدار (Value) باشد. در واقع از دید سه تایی RDF کلید (Key) برابر ارتباط (Property) در Subject, Property, Object و مقدار (Value) برابر با Object است. برای نمونه در خط زیر Book_Name_1 برابر با آیتم در ویکی داده یا Subject در RDF و Authors_IS Author_Name_1 به ترتیب برابر دوتایی Key:Value ویکی داده یا Property و Object در RDF هستند. 

هر ویژگی دارای یک شناسه یکتا است که با حرف P آغاز می شود. برای نمونه در شکل زیر P31 اشاره به ویژگی به نام instance of می کند که مقدار آن در این شکل برابر با terrestrial planet است. در واقع شکل زیر اشاره به آیتم با شناسه Q2 با نشانی https://www.wikidata.org/wiki/Q2 برای زمین (Earth) است که مقدار ویژگی instance of آن برابر با terrestrial planet است. بنابراین در نوشته پسین نشان داده ایم که می توان با داشتن آیتم و ویژگی، داده هایی را از داده های پیوندی آزاد ویکی داده (Wikidata) بدست آورد.

Statements

در شکل بالا یکی دیگر از مولفه های هر صفحه مربوط به آیتم های ویکی داده نشان داده شده است. به طور کلی هر صفحه یک آیتم مانند https://www.wikidata.org/wiki/Q3 که مربوط به آیتم با شناسه Q3 که زندگی را توصیف می کند، دارای یک بخش به نام Statements است. Statement که شرح یا توضیح ترجمه می شود، شیوه درج هر گونه اطلاعاتی درباره یک آیتم درباره آیتم مورد نظر در ویکی داده را نشان می دهد.

آنها به ریخت دوتایی هایی هستند که یک ویژگی و مقدار آن را نشان می دهند. برای نمونه می خواهید بدانید نام نویسنده یک کتاب چیست، پس author برابر با ویژگی است. شکل زیر درباره کتاب کارنامه اردشیر بابکان با شناسه Q4752730 نشان می دهد که در بخش Statement برای نمونه سه ویژگی به نام های instance of و author و language of work or name است که در اینجا ویژگی author دارای مقدار شناخته شده مانند نام یک نویسنده نیست.

بنابراین هر چیزی از آیتم تا ویژگی ها دارای شناسه هستند که شناسه آیتم ها با حرف Q و ویژگی ها با P آغاز می شوند. بنابراین می توان اینگونه گفت که از دید RDF شناسه های P برابر با Property ها یا رابطه های میان Subject و Object هستند و شناسه های Q برابر با Subject یا Object هستند.

از آنجایی که در RDF هر چیزی دارای یک URI است پس هر یک از شناسه های درون ویکی داده داری یک URI همانند کد زیر است. توجه کنید که URI های ویژگی ها به ریخت Property:P31 هستند. به هر رو، هر صفحه یک آیتم نمایشی از داده های پیوندی ویکی داده است که در نوشته های پسین چگونگی انجام پرس و جو بر آنها را نشان می دهیم.

در هر صفحه سایت ویکی پدیا که بروید در پنل سمت راست از Wikidata Item برای انگلیسی یا از پنل سمت چپ از آیتم ویکی داده برای فارسی می توانید به برگه ویکی داده آیتم مربوطه بروید و سپس از آن صفحه باز شده، می توانید به ویژگی های آیتم مربوطه دسترسی داشته باشید.